तराई मधेशमा सतुवाइन पर्व उत्साहपूर्वक मनाइँदै
वैशाख १, २०८२ । नयाँ वर्षको पहिलो दिनसँगै तराई मधेशका विभिन्न जिल्लाहरूमा परम्परागत सतुवाइन पर्व उल्लासपूर्वक मनाइँदैछ। विशेषगरी महोत्तरी, धनुषा, सर्लाही, बारा, पर्सा, रौतहट, सिरहा, सप्तरी लगायतका क्षेत्रमा यो मौलिक पर्वले सांस्कृतिक उत्साह थपेको छ। गर्मीयामको सुरुवातसँगै शरीरलाई चिसो राख्ने र सामाजिक सम्बन्ध प्रगाढ बनाउने उद्देश्यले मनाइने सतुवाइन पर्व तराई मधेशको पहिचानसँग जोडिएको महत्वपूर्ण चाडका रूपमा मानिन्छ।
सतुवाइन पर्वमा विशेषगरी चिसो पदार्थहरूको सेवन गरिन्छ, जसमा सतु, दही, गुड, ओखर, खरबुजा, काँक्रो लगायतका परिकारहरू मुख्य रूपमा पर्दछन्। गर्मीबाट राहत पाउने र शरीरलाई सन्तुलनमा राख्ने विश्वासका साथ सतुवाइन पर्व मनाउने परम्परा रहेको छ। नयाँ वर्षको प्रारम्भसँगै चिसो पदार्थ खाएर शुभ कामना दिने र आपसी मेलमिलाप बढाउने यो पर्वले सामाजिक एकता र सहकार्यलाई पनि बल पुर्याउँदै आएको छ।
यो पर्व विशेषगरी गाउँघरका महिलाहरू, बृद्धबृद्धा, बालबालिका सबै उमेर समूहले समान उत्साहका साथ मनाउने गर्दछन्। बिहानै उठेर नुहाइधुवाइ गरेर सतु र अन्य परिकार तयार पारिन्छन् र एकआपसमा बाँडेर खाने गरिन्छ। कतिपय ठाउँमा टोल टोलमा भेला भई सामूहिक रूपमा सतुवाइन मनाउने प्रचलन पनि रहेको छ।
विज्ञानका दृष्टिकोणले पनि यो पर्वको महत्त्व रहेको देखिन्छ। गर्मी यामको सुरुवातसँगै शरीरमा तापक्रम बढ्ने भएकाले सतु, दही, फलफूलजस्ता खाद्यपदार्थहरू शरीरलाई चिसो राख्न मद्दत पुर्याउँछन्। यसैले सतुवाइन पर्व केवल धार्मिक या सांस्कृतिक मात्र नभई स्वास्थ्यसँग पनि जोडिएको पर्व मानिन्छ।
सामाजिक सद्भाव, स्वास्थ्यप्रतिको सचेतना र परम्परागत मूल्यहरूको संरक्षणलाई प्रोत्साहन दिने सतुवाइन पर्व पछिल्ला वर्षहरूमा शहरका बासिन्दाबीच पनि लोकप्रिय हुँदै गएको देखिन्छ। नयाँ पुस्ताले समेत यस पर्वको महत्त्व बुझ्न थालेका छन्, जसले परम्परा र आधुनिकताको सन्तुलन कायम गर्न सहयोग पुर्याइरहेको छ।
यसरी सतुवाइन पर्व केवल खाने-खुवाउने मात्र नभई तराई मधेशको मौलिक जीवनशैली, परम्परा र सभ्यताको प्रतीकका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।
